Warte uwagi były również pawilony Hiszpanii, Chile, Austrii i Japonii. Choć z pozoru każda z tych wystaw była zupełnie inna, wszystkie miały podobną cechę: swoją przestrzenią zapraszały widza do interakcji i robiły to w bardzo przystępny sposób. W pawilonie hiszpańskim były to tysiące kolorowych pocztówek na ścianach, w chilijskim - duża nieregularna forma z zamkniętą wewnątrz makietą, którą oglądać można było wyłącznie przez malutkie otworki w ścianach. Pawilon austriacki, podobno najbardziej kontrowersyjny, postawił na performance - i to naprawdę potężny (zobaczenie kobiety zwieszającej się głową w dół z dzwonu i poruszającej się wahadłowo, by dzwon zaczął wydawać z siebie dźwięk, na żywo robi niezwykłe wrażenie). A by wejść do pawilonu japońskiego, trzeba było wziąć ze sobą ważącą kilka kilogramów lalkę-niemowlaka 😀

Co do reszty mam zaś mocno mieszane uczucia - takie jakieś, nieszczególne, ogólnie wszędzie dużo soli - i to dosłownie, na kilku wystawach rozsypana sól zajmowała duże fragmenty podłóg 🤨. Z jednej strony rozumiem zamysł, bowiem przeważająca część wystaw traktowała o tematach kolonialnych, niewolnictwie i wyzysku ludzi o nie białym kolorze skóry, jednak wielokrotnie w pretensjonalny i nie wzbudzający żadnych emocji sposób; dla kontrastu, widzieliśmy też w Wenecji wystawę malarstwa Michaela Armitage'a, która zrobiła na nas wprost piorunujące wrażenie - brutalna, do bólu szczera, a jednocześnie oferująca kawał pięknego malarstwa.

Mieliśmy też okazję załapać się na wystawę RAGE BAIT autorstwa Evy i Franco Mattes, eksplorującej mechanizmy współczesnego internetu - sztuczną inteligencję, działanie algorytmów i memy służące graniu na ludzkich emocjach i stające się narzędziem do przykuwania uwagi. Była to chyba najbardziej depresyjna wystawa, jaką widziałam w ostatnich latach.